Batman Hakkında
Batman tarihi, günümüzdeki kent merkezinin yakın dönemde büyümüş olmasına rağmen Dicle Nehri, Batman Çayı ve Garzan Vadisi çevresinde binlerce yıllık yerleşimleri barındırmaktadır. Bölgede bulunan höyükler, mağaralar, kaya mezarları ve eski yerleşimler, insan yaşamının tarih öncesi dönemlere kadar uzandığını göstermektedir. Batman çevresi Hurriler, Mitanniler, Asurlular, Urartular, Medler, Persler, Romalılar, Partlar, Sasaniler ve Bizanslıların hâkimiyetinde kalmıştır. Yukarı Mezopotamya ile Doğu Anadolu arasındaki yollar üzerinde bulunması, bölgenin askerî ve ticari değerini artırmıştır.
Hasankeyf, Batman’ın tarihî geçmişini temsil eden en önemli yerleşimdir. Dicle Nehri kıyısındaki kayalık alan üzerinde kurulan şehir, Roma ve Bizans dönemlerinde doğu sınırını koruyan stratejik bir kale olarak kullanılmıştır. İslam ordularının bölgeyi almasının ardından Hasankeyf; Emeviler, Abbasiler, Hamdaniler, Mervaniler ve Artukluların yönetiminde kalmıştır. Artuklu döneminde şehir köprüleri, sarayları, camileri ve çarşılarıyla önemli bir bilim, ticaret ve kültür merkezi hâline gelmiştir.
Hasankeyf daha sonra Eyyubiler, İlhanlılar, Akkoyunlular ve Osmanlıların yönetimine girmiştir. Büyük Saray, El-Rızk Camii, Sultan Süleyman Camii, Zeynel Bey Türbesi ve tarihî köprü kalıntıları bölgenin Orta Çağ mirasını yansıtmaktadır. Malabadi Köprüsü de Batman Çayı üzerinde Artuklu mühendisliğinin en önemli örneklerinden biridir. Osmanlı döneminde bölge, tarım ve hayvancılığa dayalı kırsal bir yapıya sahip olmuştur.
Modern Batman şehri, 20. yüzyılda petrolün bulunması ve çıkarılmasıyla hızla gelişmiştir. Raman Dağı çevresindeki petrol sahaları ve 1955 yılında kurulan rafineri, küçük İluh yerleşimini büyük bir sanayi kentine dönüştürmüştür. Yerleşimin adı Batman olarak değiştirilmiş, şehir 1990 yılında il statüsü kazanmıştır. Ilısu Barajı nedeniyle Hasankeyf’teki bazı tarihî yapılar yeni yerlerine taşınmış, eski yerleşimin önemli bölümü sular altında kalmıştır. Antik Hasankeyf mirası ve Cumhuriyet dönemi petrol sanayisiyle Batman, iki farklı tarihsel kimliği bir arada taşıyan özgün bir şehirdir.