Kütahya Hakkında
Kütahya tarihi, Ege ile İç Anadolu arasındaki geçiş yolları ve zengin maden kaynakları sayesinde tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölgede Neolitik, Kalkolitik ve Tunç çağlarına ait yerleşim izleri tespit edilmiştir. Antik dönemde Kütahya çevresi Frigya bölgesinin önemli merkezlerinden biri olmuştur. Friglerin kaya anıtları, mezar odaları, kaleleri ve kutsal alanları, özellikle ilin doğu ve güney kesimlerinde yoğunlaşmaktadır. Aizanoi Antik Kenti, bölgenin Roma dönemindeki ekonomik ve kültürel gelişimini yansıtan en önemli yerleşimdir. Şehir; Hititler, Frigler, Kimmerler, Lidyalılar, Persler, Makedonyalılar, Romalılar ve Bizanslıların yönetiminde kalmıştır.
Roma döneminde Aizanoi; Zeus Tapınağı, tiyatro-stadyum kompleksi, hamamları, köprüleri ve pazar yapısıyla gelişmiş bir kent hâline gelmiştir. Kentte bulunan ve fiyat düzenlemelerine ilişkin yazıt taşıyan yapı, Roma ekonomik tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Kütahya merkezinin antik adı Kotiaeion olarak bilinmekte, şehir Bizans döneminde askerî ve idarî bir merkez olarak varlığını sürdürmektedir. Malazgirt Zaferi’nin ardından Türklerin bölgeye yerleşmesi başlamış; Kütahya, Selçuklular ile Bizans arasında el değiştirmiştir. 13. yüzyılda Germiyanoğulları Beyliği’nin başkenti olan şehir, Batı Anadolu’nun önemli siyasi ve kültürel merkezlerinden biri hâline gelmiştir.
Germiyanoğlu Süleyman Şah’ın kızı Devlet Hatun’un Osmanlı şehzadesi Yıldırım Bayezid ile evlenmesi sırasında Kütahya ve çevresindeki bazı topraklar Osmanlılara çeyiz olarak verilmiştir. Şehir daha sonra kısa süreli mücadelelerin ardından Osmanlı hâkimiyetine kesin biçimde katılmıştır. Osmanlı döneminde Kütahya, Anadolu Beylerbeyliği’nin merkezi olmuş; çini, seramik, dokumacılık ve ticaretle gelişmiştir. Ulu Cami, Dönenler Camii, Germiyan Sokağı’ndaki konaklar, medreseler ve hamamlar, kentin Türk-İslam mirasını yansıtmaktadır. Kütahya çiniciliği, Selçuklu ve Osmanlı süsleme sanatının en önemli üretim geleneklerinden biri hâline gelmiştir.
Millî Mücadele yıllarında Kütahya, Yunan işgaline uğramış ve çevresinde önemli savaşlar yaşanmıştır. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sonrasında Türk ordusu Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmiştir. Büyük Taarruz, Kütahya sınırları içindeki Kocatepe ve çevresinden başlamış; Dumlupınar Meydan Muharebesi Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” emrini Dumlupınar’da vermesi, bölgenin Cumhuriyet tarihindeki yerini güçlendirmiştir. Antik Aizanoi, Germiyan mirası, çini sanatı ve Millî Mücadele alanlarıyla Kütahya, Anadolu tarihinin farklı dönemlerini bir arada sunan önemli şehirlerden biridir.