Mersin Hakkında
Mersin tarihi, Akdeniz kıyıları ile Çukurova’yı Anadolu’nun iç kesimlerine bağlayan yollar üzerinde bulunması nedeniyle tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Mersin merkezindeki Yumuktepe ile Tarsus’taki Gözlükule kazıları, bölgede Neolitik Çağ’dan itibaren yerleşik yaşamın bulunduğunu göstermektedir. Yumuktepe’de ortaya çıkarılan yapı katmanları, tarımın, hayvancılığın, seramik üretiminin ve erken madenciliğin gelişimi hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Antik çağda Kilikya olarak bilinen bölge; Hititler, Asurlular, Persler, Makedonyalılar, Seleukoslar, Romalılar ve Bizanslıların yönetiminde kalmıştır. Toros geçitleri, Akdeniz limanları ve verimli ovalar, Mersin çevresini hem askerî hem de ticari açıdan değerli hâle getirmiştir. Tarsus, Soloi-Pompeiopolis, Elaiussa Sebaste, Korykos, Anemurium ve Olba gibi kentler, bölgenin antik dönemdeki canlılığını yansıtmaktadır.
Tarsus, antik çağda Kilikya’nın en önemli bilim, kültür ve ticaret merkezlerinden biri olmuştur. Roma döneminde önemli ayrıcalıklara sahip olan kent, Stoacı filozofları ve eğitim kurumlarıyla tanınmıştır. Hristiyanlığın yayılmasında önemli bir rol oynayan Aziz Paulus’un Tarsus’ta doğmuş olması, şehri inanç turizmi bakımından özel bir konuma taşımıştır. Roma ve Bizans dönemlerinde kıyı kentleri liman ticareti, zeytinyağı ve şarap üretimiyle gelişmiştir. Bölge, İslam ordularının Anadolu’ya düzenlediği seferlerde önemli bir sınır alanı olmuş; Abbasiler döneminde Tarsus ve çevresinde savunma hatları kurulmuştur. Türklerin Anadolu’ya yerleşmesinden sonra Mersin çevresi Selçuklular, Karamanoğulları, Ramazanoğulları ve Memlüklerin etkisinde kalmış, 15. ve 16. yüzyıllarda Osmanlı yönetimine girmiştir.
Osmanlı döneminde Tarsus, Silifke, Anamur ve Mut tarihî merkezler olmayı sürdürürken bugünkü Mersin kent merkezi uzun süre küçük bir kıyı yerleşimi olarak kalmıştır. 19. yüzyılda Çukurova’da pamuk üretiminin artması, liman ticaretinin gelişmesi ve demiryolunun yapılmasıyla Mersin hızla büyümüştür. Farklı bölgelerden gelen tüccarlar ve topluluklar, şehirde kozmopolit bir liman kültürünün oluşmasını sağlamıştır. Kızkalesi, Mamure Kalesi, Silifke Kalesi, Uzuncaburç, Kanlıdivane, Alahan Manastırı ve Tarsus’taki tarihî yapılar, ilin zengin kültürel mirasını günümüze taşımaktadır. Cumhuriyet döneminde liman, sanayi, tarım ve ticaret yatırımlarıyla gelişen Mersin, Türkiye’nin önde gelen Akdeniz kentlerinden biri hâline gelmiştir. Mersin adının yörede yetişen mersin bitkisinden veya bölgede yaşayan Mersinoğulları adlı Türkmen topluluğundan geldiğine ilişkin farklı görüşler bulunmaktadır. Tarih öncesi höyükleri, antik liman kentleri, kaleleri ve modern liman geçmişiyle Mersin, Akdeniz tarihinin çok katmanlı merkezlerinden biridir.