Muğla Hakkında
Muğla tarihi, Ege ve Akdeniz kıyılarındaki doğal limanlar, verimli vadiler ve deniz ticaretine elverişli coğrafya sayesinde tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. İl sınırlarında bulunan höyükler, kaya mezarları, antik kentler ve seramik buluntuları, bölgede Tunç Çağı’ndan itibaren yoğun yerleşimlerin bulunduğunu göstermektedir. Antik dönemde Muğla’nın büyük bölümü Karia, doğu ve güneydoğu kesimleri ise Likya kültür bölgeleri içinde yer almıştır. Karialılar, kendilerine özgü dilleri, kaya mezarları, kutsal alanları ve denizcilik faaliyetleriyle Batı Anadolu tarihinin önemli topluluklarından biri olmuştur. Halikarnassos, Knidos, Kaunos, Stratonikeia, Lagina, Iasos ve Euromos gibi kentler, Muğla’nın antik dönemdeki zenginliğini yansıtmaktadır.
Halikarnassos, Karia Satrapı Mausolos döneminde başkent yapılmış ve büyük bir imar faaliyetiyle gelişmiştir. Mausolos için yaptırılan anıt mezar, antik dünyanın yedi harikasından biri kabul edilen Mausoleion’dur. Herodotos’un Halikarnassos’ta doğmuş olması, kentin tarih yazıcılığı açısından da özel bir yere sahip olmasını sağlamıştır. Knidos; bilim, tıp, sanat ve deniz ticaretiyle tanınmış, Afrodit Tapınağı’yla antik dünyanın önemli kült merkezlerinden biri olmuştur. Kaunos ise kaya mezarları, tiyatrosu, limanı ve tuz üretimiyle dikkat çekmiştir. Bölge; Persler, Makedonyalılar, Rodos yönetimi, Roma ve Bizans hâkimiyetinde farklı dönemler yaşamıştır.
Türklerin bölgeye yerleşmesi 13. yüzyılda Menteşe Beyliği döneminde hız kazanmıştır. Menteşeoğulları, Muğla, Milas, Beçin ve kıyı bölgelerinde güçlü bir beylik kurarak denizcilik ve ticaret faaliyetleri yürütmüştür. Beçin Kalesi, Ahmed Gazi Medresesi, camiler, hamamlar ve mezarlıklar, Menteşe Beyliği’nin bölgedeki mimari mirasını yansıtmaktadır. Muğla, 15. yüzyılda Osmanlı hâkimiyetine katılmış ve Menteşe Sancağı’nın idarî merkezlerinden biri olmuştur. Osmanlı döneminde Bodrum Kalesi, Marmaris Kalesi, hanlar, camiler ve geleneksel konutlar bölgenin tarihî dokusunu geliştirmiştir.
Muğla merkezindeki Saburhane Mahallesi, Arasta, Kurşunlu Camii ve geleneksel bacalı evler, Osmanlı ve yakın dönem şehir kültürünün önemli örnekleridir. Kentin güneyindeki Asar Tepesi’nde yer alan Mobolla kalıntıları, merkez yerleşimin antik geçmişini göstermektedir. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kıyı bölgelerinde İtalyan işgali yaşanmış, Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasıyla yabancı birlikler bölgeden çekilmiştir. Cumhuriyet döneminde tarım, ormancılık, madencilik ve özellikle turizmle gelişen Muğla; antik kentleri, Osmanlı yerleşimleri ve kıyı kültürüyle Ege ve Akdeniz tarihini birleştiren önemli bir merkezdir.