Sakarya Hakkında
Sakarya tarihi, Sakarya Nehri’nin oluşturduğu verimli ova ile Marmara ve İç Anadolu arasındaki yollar üzerinde gelişmiştir. Bölgede bulunan höyükler, mezarlar ve taş eserler, tarih öncesi dönemlerden itibaren yerleşimlerin bulunduğunu göstermektedir. Antik çağda Sakarya’nın büyük bölümü Bithynia bölgesi içinde yer almış; Frigler, Lidyalılar, Persler, Makedonyalılar ve Bithynia Krallığı farklı dönemlerde bölgeyi yönetmiştir. Roma döneminde nehir vadisi ve çevresindeki yollar askerî ve ticari önem taşımıştır. Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından 6. yüzyılda yaptırılan Sangarius Köprüsü, dönemin mühendislik ve ulaşım anlayışını yansıtan en önemli yapılardan biridir.
Bölge, Malazgirt Zaferi’nden sonra Türk akınlarına sahne olmuş; Selçuklular ve Bizanslılar arasında uzun süre el değiştirmiştir. Osmanlı Beyliği’nin kuruluş döneminde Sakarya Vadisi, fetihlerin kuzey ve batı yönünde ilerlemesi bakımından stratejik bir alan olmuştur. Orhan Gazi döneminde Adapazarı ve çevresinde Osmanlı hâkimiyeti güçlenmiştir. Osmanlı döneminde bölge; tarım, kerestecilik, hayvancılık ve İstanbul’a ürün sağlayan pazarlarıyla gelişmiştir. Adapazarı adı, çevre köylerden gelen üreticilerin kurduğu pazarla ilişkilendirilmektedir. Sapanca, Geyve ve Taraklı gibi yerleşimler, kervan yolları ve geleneksel Osmanlı kasaba düzeni açısından önem taşımıştır.
Kafkasya ve Balkanlar’dan gelen göçmenlerin bölgeye yerleştirilmesi, Sakarya’nın nüfus ve kültür yapısını çeşitlendirmiştir. Çerkes, Abhaz, Gürcü, Boşnak, Arnavut ve farklı toplulukların gelenekleri şehir kültüründe kalıcı izler bırakmıştır. Millî Mücadele sırasında Adapazarı ve çevresi işgal ve iç karışıklıklar yaşamış; Sakarya Meydan Muharebesi ise adını nehirden almakla birlikte Ankara’nın batısında gerçekleşmiştir. Cumhuriyet döneminde Adapazarı, 1954 yılında kurulan Sakarya ilinin merkezi olmuştur. Demiryolu, tarım, sanayi ve ulaşım yatırımlarıyla hızla büyüyen şehir, 1967 ve 1999 depremlerinde ağır kayıplar yaşamıştır. Sakarya Müzesi’nde bölgenin arkeolojik, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi eserleri bir arada sergilenmektedir. Justinianus Köprüsü, Taraklı evleri, tarihî camiler ve çok kültürlü göçmen mirasıyla Sakarya, Marmara’nın önemli tarih şehirlerinden biridir.