Siirt Hakkında
Siirt tarihi, Botan ve Bitlis çaylarının oluşturduğu vadiler ile Mezopotamya’yı Doğu Anadolu’ya bağlayan yollar üzerinde şekillenmiştir. Bölgedeki mağaralar, höyükler, kaleler ve eski yerleşim izleri, insan yaşamının tarih öncesi dönemlere kadar uzandığını göstermektedir. Siirt ve çevresi; Sümerler, Akadlar, Gutiler, Babilliler, Asurlular, Hurriler, Mitanniler, Medler ve Perslerin etkisinde kalmıştır. Daha sonraki dönemlerde Makedonyalılar, Partlar, Romalılar, Sasaniler ve Bizanslılar bölgede hâkimiyet kurmuştur.
İslam ordularının 7. yüzyılda bölgeye ulaşmasının ardından Siirt, Emevi ve Abbasi yönetimlerine bağlanmıştır. Şehir, Orta Çağ’da farklı yerel hanedanlar ve emirlikler arasında el değiştirmiş; Mervaniler, Selçuklular, Artuklular, Eyyubiler ve Botan Emirliği bölgenin siyasi hayatında etkili olmuştur. Siirt, medreseleri ve dinî eğitim kurumları sayesinde İslam coğrafyasının önemli ilim merkezlerinden biri hâline gelmiştir. Burada çok sayıda âlim, edebiyatçı, hekim ve din insanı yetişmiştir. Ulu Cami, özgün minaresi ve Selçuklu dönemi mimari özellikleriyle şehrin en önemli tarihî yapılarından biridir.
Siirt, 16. yüzyılda Osmanlı yönetimine katılmış ve doğu eyaletleri içindeki idarî yapıya dâhil edilmiştir. Osmanlı döneminde tarım, hayvancılık, dokumacılık ve bölgesel ticaretle gelişen şehirde medreseler sosyal yaşamın merkezinde yer almıştır. Tillo, İbrahim Hakkı Hazretleri ve İsmail Fakirullah gibi önemli ilim ve tasavvuf insanlarıyla tanınmıştır. Işık hadisesini mümkün kılan astronomik düzenek, bölgedeki bilimsel bilgi birikiminin dikkat çekici örneklerinden biridir. Cumhuriyet döneminde il merkezi olarak gelişen Siirt’in sınırlarından zamanla Batman ve Şırnak gibi yeni iller ayrılmıştır. Siirt battaniyesi, büryan kebabı, fıstık üretimi ve dengbêjlik geleneği, şehrin kültürel kimliğini oluşturmaktadır. Ulu Cami, Tillo’daki türbeler ve Botan Vadisi çevresindeki yerleşimlerle Siirt, Mezopotamya ile Anadolu arasındaki tarihî etkileşimin önemli merkezlerinden biridir.