Bayburt Hakkında
Bayburt tarihi, Çoruh Nehri Vadisi ile Doğu Karadeniz’i Doğu Anadolu’ya bağlayan Kop ve Zigana geçitleri üzerinde gelişmiştir. Bölgedeki kaleler, yerleşim izleri ve arkeolojik kalıntılar, eski çağlardan itibaren burada toplulukların yaşadığını göstermektedir. Bayburt çevresi Kimmerler, İskitler, Medler, Persler, Romalılar, Sasaniler ve Bizanslıların etkisi altında kalmıştır. Çoruh Vadisi boyunca uzanan tarihî yol, Karadeniz limanlarından İran ve Mezopotamya yönüne giden ordular ve tüccarlar tarafından kullanılmıştır.
Bayburt Kalesi’nin kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, stratejik konumu nedeniyle farklı devletler tarafından onarılarak kullanılmıştır. Türklerin bölgeye gelişi Selçuklu akınlarıyla başlamış; şehir Saltuklular, Danişmentliler, Anadolu Selçukluları, İlhanlılar, Eretna Devleti, Karakoyunlular ve Akkoyunluların yönetiminde kalmıştır. Anadolu Selçukluları döneminde kale büyük ölçüde onarılmış ve çinilerle süslendiği için bazı kaynaklarda Çinimaçin Kalesi adıyla anılmıştır. Şehir, 16. yüzyılın başlarında Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.
Osmanlı döneminde Bayburt, Erzurum ile Trabzon arasındaki askerî ve ticari yolun önemli menzil noktalarından biri olmuştur. Ulu Cami, tarihî köprüler, çeşmeler, hamamlar ve geleneksel taş evler şehrin Osmanlı mirasını yansıtmaktadır. Bayburt, Dede Korkut Hikâyeleriyle kurulan kültürel bağlantı sayesinde Türk destan ve sözlü anlatı geleneğinde özel bir yere sahiptir. Âşıklık geleneği, halk hikâyeleri ve şiir kültürü şehir yaşamında güçlü biçimde varlığını sürdürmüştür.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus işgaline uğrayan Bayburt, 21 Şubat 1918’de yeniden Osmanlı kuvvetlerinin kontrolüne geçmiştir. Cumhuriyet döneminde önce Erzurum’a, daha sonra Gümüşhane’ye bağlı olan şehir, 1989 yılında il statüsü kazanmıştır. Bayburt taşıyla yapılan mimari ve süsleme eserleri, şehrin geleneksel zanaat kültürünün başlıca örnekleridir. Baksı Müzesi, yerel sanatları çağdaş sanatla buluşturarak kentin kültürel yaşamına yeni bir boyut kazandırmıştır. Kalesi, Dede Korkut mirası ve Çoruh Vadisi’ndeki tarihî konumuyla Bayburt, Anadolu’nun köklü geçiş şehirlerinden biridir.